Posted by: futrzak | 1 June 2022

Z annałów dyskryminacji kobiet w nauce

Dziś odcinek pt. Project Manhattan

***********
Jak wielu naukowców projektu Manhattan Lilli urodziła się poza USA. Była Żydówką z Czech, córką chemika i lekarki – pediatry. Cała jej rodzina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych i zamieszkała w Montclair w stanie New Jersey. Rodzice Lilli od najmłodszych lat zachęcali ją do podjęcia kariery naukowej.
Zdobyła licencjat w tej dziedzinie w Bryn Mawr College, po czym w 1942 roku zapisała się na studia magisterskie na Uniwersytecie Harvarda.

W tym czasie niewiele kobiet decydowało się na takie studia, a jeszcze mniej zdobywało stopnie w zakresie nauk ścisłych.
Na uniwersytecie szybko odkryła, że ją i koleżanki traktuje się jak słuchaczy drugiej kategorii. Wykładowcy dawali jasno do zrozumienia, że garstka przyjętych kobiet to marny substytut mężczyzn, którzy poszli na wojnę. W budynku uczelni nie było damskiej toalety. Najbliższa znajdowała się w sąsiedztwie i trzeba było najpierw znaleźć profesora, który przechowywał do niej klucz.

Przed pierwszymi zajęciami Lilli wezwano na spotkanie z profesorami wydziału nauk ścisłych w pomieszczeniu o trafnej nazwie „Sala kwalifikacyjna”. Wewnątrz stał długi stół konferencyjny, a powyżej wisiały portrety byłych dziekanów wydziału – bez wyjątku białych mężczyzn o uroczystym wyrazie twarzy. Profesorowie siedzieli przy jednym końcu stołu, Lilli kazano zająć miejsce przy drugim. Następnie bezceremonialnie oświadczono jej, że dziewczęta zawsze mają trudności z chemią fizyczną, więc zanim rozpocznie studia magisterskie, musi ukończyć podstawowy kurs w tej dziedzinie.
Lilli była zaskoczona. Odpowiedziała, że ma już tytuł licencjata i nie przyjechała na Uniwersytet Harvarda na takie studia. Kadra zobaczyła, że niełatwo ją zastraszyć, dobito więc targu. Miała podejść do egzaminu kwalifikacyjnego z chemii fizycznej i jeżeli go zda, będzie mogła wziąć udział w kursie magisterskim.

Egzamin zdała z doskonałym wynikiem, udowadniając profesorom, że się mylili.

[ Zwerbowano jej męża do Los Alamos (to on projektował ładunki detonatorów, spec od fal uderzeniowych), jej także zaoferowano pracę przy projekcie. wstawka RP]

Hornig od razu zajął się pracą nad ładunkiem, który miał zdetonować bombę plutonową.
Kiedy jednak do działu kadr w Los Alamos poszła Lilli, padło pytanie, jak szybko potrafi pisać na maszynie.
– W ogóle – warknęła
Program studiów magisterskich w dziedzinie chemii na Uniwersytecie Harvarda nie obejmował maszynopisania.
….
Donald Hornig – fizyk, który spędził burzliwą noc obok bomby przed testem w Nowym Meksyku – został profesorem na Uniwersytecie Browna, później dziekanem wydziału chemii w Princeton, a w 1964 roku doradcą prezydenta Lyndona Johnsona do spraw nauki. Sześć lat później mianowano go rektorem Uniwersytetu Browna.
Jego żona Lilli ukończyła studia doktoranckie w dziedzinie chemii na tej samej uczelni, a później stała się zagorzałą orędowniczką dostępu do szkolnictwa wyższego dla kobiet i założycielką organizacji non profit Higher Education Resource Services.
Oboje podpisali się pod petycją Leó Szilárda, ale później wspominali, że nie żałują roli, jaką odegrali w projekcie Manhattan. Mieli mieszane uczucia co do wykorzystania energii jądrowej do celów wojskowych.
——————————————-
Hiroszima 1945. Historia atomowego ataku, który zmienił świat
Chris Wallace
Przekład Bartek Pietrzyk
Wynorane: Robert Pyzel


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: