Napisane przez: futrzak | 8 grudnia 2016

Metodologia nauk scislych

Dla opornych.

Zawsze wydawala mi sie uhm… dosc oczywista, ale wobec zalewu niezrozumienia, nieporozumień i kolejnych absurdalnych argumentów wysuwanych w dyskusjach, myślę że w wielkim skrócie należy przypomnieć jej podstawy.

1. Tu nie ma miejsca na autorytety. Metoda opiera sie na eksperymencie i powtarzalności jego wyników, a to znaczy ze każda osoba, dysponujaca odpowiednimi narzędziami, eksperyment moze powtorzyć. Jesli mowimy o czymś, ze jest naukowo potwierdzone to mowimy o tym, ze szereg zespołów niezależnych naukowców z całego swiata opisany eksperyment powtorzyło i otrzymalo takie same wyniki.

2. Wyniki jakichkolwiek badań musza byc mierzalne i dobrze opisane. Jeśli ktoś twierdzi, że zjawisko A powoduje efekt B, musi badaniami wykazać kauzalność, a nie tylko korelację (korelacja czyli występowanie dwóch zjawisk w jakimś związku przestrzenno-czasowym: np. z faktu, ze 90% kierowców przed spowodowaniem śmiertelnego wypadku spożywało kiszone ogórki nie wynika jeszcze, że kiszone ogórki powodują śmiertelne wypadki drogowe. Ten błąd metodologiczny występuje nagminnie wśród antyszczepionkowców powołujących się na bazę danych WAERS czyli Vaccine Adverse Event Reporting System).

3. To, że jakiś naukowiec/zespół naukowców użył złej metody, zle dobrał próbki statystyczne, źle opracował wyniki, nie podważa całej metodologii nauk (scientific method). Co najwyżej bardzo źle świadczy o kompetencjach autorów (vide A. Wakefield i twierdzenie, jakoby szczepionki powodowały autyzm).

3. Teoria naukowa nie ma statusu niezmiennej prawdy absolutnej. To jest gorsze lub lepsze wyjaśnienie otaczającej nas rzeczywistości, pewna aproksymacja. Newtonowska mechanika i teoria grawitacji była całkiem dobrym opisem rzeczywistości w skali ludzkiej i jest na codzień używana w bardzo wielu praktycznych zastosowaniach do dziś; teoria względności Einsteina wcale jej nie obaliła – jest po prostu lepszym opisem większej gamy zjawisk, rownież w makroskali wszechświata.

4. Teoria, aby była teorią naukową, musi być potwierdzalna bądź falsyfikowalna. Polega to na tym, że musi się w oparciu o nią dać zaprojektować taki eksperyment, którego wyniki byłyby mierzalne i zarazem rozstrzygające. Im więcej potwierdzeń, tym lepsza teoria.

Rozpatrzmy to na przykładzie homeopatii. Zwolennicy tej „teorii” twierdzą, że stosowanie wysoce rozcieńczonych substancji ma leczyć choroby o symptomach podobnych do tych powstałych w wyniku spożycia tychże substancji. Jak można to zweryfikować? Zrobić double blind eksperyment. Polega on na tym, że grupę osób biorących udział w eksperymencie dzielimy na dwie statystycznie takie same grupy. Jedna grupa dostaje pigułki obojętne (placebo), druga dostaje testowany lek homeopatyczny. Partycypanci nie wiedzą, kto dostał co, nie wiedzą tego też kierujący eksperymentem naukowcy. Po wyznaczonym okresie monitorowania pacjentów i opisania przebiegu/objawów wyniki zostają porównane z listą tego, co komu zaaplikowano. Jeśli skuteczność lekarstwa nie jest większa niż placebo, to znaczy ze nie jest to żadne lekarstwo.
W wypadku „leków” homeopatycznych takich eksperymentów wykonano bardzo dużo i żaden nie potwierdził skuteczności homeopatii.

Advertisements

Responses

  1. Proszę napisać, co panią skłoniło do zmiany odżywiania. Przecież z rok temu obrywałem tu za lekkie szerzenie tłustego jedzenia. Pamiętam te myszki, co im wstrzykiwano w jelita obce „bakterie” i coś tam z tego udowadniano.

  2. prezio:
    chodzi ci o dyskusje pod wpisem https://futrzak.wordpress.com/2016/05/09/dlaczego-tak-trudno-utrzymac-wage-po-stosowaniu-diety/ ?

    Nie wiem co ty z tego wyniosles, ale mnie chodzilo o co innego bo bynajmniej diety wysokotluszczowej tam nie zwalczalam.

  3. Futrzak napisała:
    „W wypadku „leków” homeopatycznych takich eksperymentów wykonano bardzo dużo i żaden nie potwierdził skuteczności homeopati”

    Ale te nieudane eksperymenty nie odwiodły milionów od stosowania leków homeopatycznych.

  4. Bronek:
    i co w zwiazku z tym?

  5. Ano to, że albo stosujący leki homeopatyczne są półgłówkami, albo medycyna farmaceutyczna nie chce wpuścić do podziału zysków homeopatów i zwalcza ich wszelkimi sposobami. Tracą oczywiście pacjenci.

  6. Bronek:
    to pierwsze. Niestety. Tak samo jest z antyszczepionkowcami. Ten sam poziom zaprzeczania faktom, co u zwolenników płaskiej Ziemi oraz kreacjonistów.

  7. Wielki uśmiech, od opornego :)

  8. Darek:
    dlaczego od opornego?

  9. Miałem wrażenie, że to ja wywołałem Cię do tablicy ;-)

  10. Po prawdzie wpis to juz od dawna w szkicu lezal tylko jakos zawsze wazniejsze rzeczy byly albo ciekawsze albo bardziej na czasie i takie tam.

  11. siedzę właśnie nad świetnym artykułem, pozyskanym dzięki poradzie MK. Staram się wgryźć w immunologię. Od lat czytam, czytam, zbieram pojedyncze puzzle i przygryzam palce ze złości, bo wciąż za mało rozumiem. Co z tego, że wiem, czego nie wiem (by sparafrazować Sokratesa). Ech..
    Pozdrawiam

  12. No widzisz, a takie przyjemne miałem złudzenia, co do własnej mocy sprawczej ;-) Ale skoro leżał w szufladzie.. buuuuu :-(
    :))

  13. Darek:
    lezal, i nadarzyla sie okazja wiec troche w tej mocy sprawczej bylo :)

  14. A co to za artykul?

  15. Na początek najbardziej lubię przeglądówki, pozwalają zorientować się w temacie, a dodatkowo w przypisach zawsze znajdzie się coś ciekawego. Dopiero później, mając jakieś wstępne pojęcie zagłębiam się mocniej. A ten akurat dotyczył zmienności układów immunologicznych, zarówno pomiędzy osobnikami, jak i w ramach danego organizmu (rytmy biologiczne, infekcje)…

  16. Daj lynka?

  17. Kiedyś ze znajomymi przeprowadziliśmy eksperyment z homeopatią.

    W skrócie polegał na rozcieńczeniu kieliszka (50g) spirytusu w szklance wody. Następnie rozcieńczyliśmy w dzbanku, misce, wiadrze i baseniku.

    Po osiągnięciu pięciokrotnego rozcienczenia nastąpiło badanie na grupie ochotników. Część piła zwykłą wodę a część homeopatyczną.

    Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic w zachowaniu, ale może powinniśmy jeszcze kilka razy rozcieńczyć żeby wpływ spirytusu był widoczny?

    Pozdrawiam

  18. Marek W:
    Aaa, Panowie, cóż za błąd, cóż za błąd. Tu sprawa jest boleśnie prosta.
    Woda której używaliście, najwidoczniej posiadała już pamięć. Musiało się w niej zapisać jakieś wydarzenie o wyjątkowo traumatycznej sile. Nic dziwnego, że swą mocą zdominowało całkowicie pole energetyczne napoju energetyzyzezującego, który normalnie jest tak energetyczny, że staje się aż wyskokowym a pijący dostaje dodatkowo przejściowego zeza. W takich niekorzystnych warunkach działanie spirytusu osłabło oczywiście na tyle, że nie mógł on zamanifestować się w swej najczystszej i najdoskonalszej formie – spirtus movens. Następnym razem tylko woda źródlana do takich doświadczeń. Tylko woda źródlana!

    Homodałpata? Czy nie dał pata?

    Futrzak:

    doi:10.1038/nri.2016.125

  19. hehehehe :)

  20. Zabawne że krytycy metod nienaukowych skupiają się na homeopati ( łatwy cel ) a równoczesnie z determinacją godną lepszej sprawy bronią TEORI globalnym ociepleniu itp

  21. a własnie kolejna fiksacja autorki – „antyszczepionkowscy”
    A przecież OCZYWISE jest że
    istnienie ( skutecznej ) szczepionki !=> istnienie takowej na grype !
    To są jakieś 2 obozy odporne na argumenty – jeden „nowoczesny” szczepimy na wszystko co są szczepionki ( niezależnie od długości i jakości badań ) a drugi ( dla tych pierwszych – „zacofany” nie szczepimy na nic *

    A przecież oba rodzaje to ideologia a nie nauka !

    * A potem się ktoś dziwi że mamy podział na .nPO/PiS

  22. karroryfer:
    nie, jest wystarczajaco danych potwierdzajacych to, ze klimat na Ziemi się ociepla i to w zastraszajacym tempie – ktore tlumaczy tylko ilosc zwiekszajacego sie CO2 w atmosferze za sprawa ludzką.
    Przeciwnicy global warming nie maja zadnych wiarygodnych danych na potwierdzenie tego, ze klimat sie NIE ociepla, a juz twierdzenia, ze wkraczamy w nastepna epoke lodowcowa sa absurdalne.

    Co do szczepionek. Nie kazda szczepionka jest taka sama, podobnie jak nie kazda choroba na ktora uodparniaja szczepionki jest taka sama. Zadna szczepionka nie dziala w 100% ani tez nie jest tak, ze nie ma w ogole skutków ubocznych. Nikt tak nie twierdzi (a juz zwlazcza w wypadku szczepionki na grype!) .
    Takze nie wiem z czyim argumentem ty wlasciwie dyskutujesz? O czyjej ideologii mowisz? Ustawiasz sobie chochoła do dyskusji wmawiajac mi poglady, ktorych nie wyznaje i ktorych nigdzie nie glosilam?

  23. Jako naukowiec dziękuję za tą notkę. Boleję nad szerzącą się ignorancją i mocą uniwersytetu youtube (choć bywają tam też wartościowe wykłady). Wiele czasopism naukowych działa obecnie w systemie open access (z Nature – Scientific Reports, Plos One itd.) i warto czasem zweryfikować „wieść gminną”. A błędy mogą zdarzyć się też naukowcom, jeśli nie działali w złej wierze i piszą korekty to wcześniej głoszone błędne teorie powinny być po prostu pogrzebane….Każdego, kto nie szczepi dzieci na polio wysłałabym do Wietnamu by przyjrzał się ludziom-pająkom z powykręcanymi od polio kończynami a tym przeciw szczepieniom na żółtaczkę – kawałek wątroby zjedzonej przez nią…

  24. Kaja:
    to nawet mysle nie jest taki zly pomysl. Ludzie juz zapomnieli, jak wygladaja co straszniejsze choroby, ktore zostaly (prawie) wyeliminowane poprzez masowe szczepienia. Jeden z najlepszych wynalazkow ludzkosci, ktory ocalił miliony istnien ludzkich jest dzisiaj dezawuowany przez bandę ignorantów :-/

  25. Skuteczność i bezpieczeństwo musi wykazać ten co wprowadza do obrotu. A jak poszukać to wcale nie muszą bo szczepionki nie są preparatami leczniczymi i nie muszą przechodzić procedury dopuszczenia do obrotu jak leki, a i jeszcze na dodatek firmy szczepionkowe są zwolnione z odpowiedzialności za swoje produkty.
    Co do skuteczności to proszę poszukać o badaniach szczepionki na gruźlice w Indiach, no i ostatnia akcja szczepienia na polio w Indiach sponsorowana przez Gatesa.

  26. gość:
    Nie kłam. Szczepionki, zanim zostaną zarejestrowane, są oceniane w szeregu jasno określonych badań klinicznych pozwalających określić ich bezpieczeństwo, immunogenność i skuteczność. Wszystkie badania kliniczne podlegają międzynarodowym zasadom etycznym i miejscowym regulacjom prawnym.

  27. @futrzak – grypa to tylko przykład. Podobnie jest z pneumokokokami itd. Ja nie dyskutuję z szczepionką na ospę czy gruzlicę. Ale biznes szczepionkowy się rozwija i w ciemno można założyć że część z tych szczepionek jest równie przydatna jak ta sprzed 4 lat ( ptasia grypa )

    Odnośnie zmian klimatu – jeśli jest dowodów WYSTARCZAJĄCO dużo to dlaczego rząd Holandii zajmuje się uchodzcami ( ewentualnie demokracjaw PL ) a nie kładzie się rejtanem w UE i ONZ ? Przecież to właśnie oni, duża część Niemiec, USA i Chin oraz np Londyn będa w cięzkiej du… znacznie wcześniej niż Polska.
    Więc dopuki te kraje się nie przejmują oficjalie uważam całą sprawę za nieudowodnioną.
    Zresztą mądry człowiek nie powinien zajmować się sprawami na które nie wpływu.

  28. @futrzak – zarzucasz gościowi kłamstwo a sama zapodajesz jakąś ideologiczną bajkę rodem działów marketingu koncernów medycznych.
    Pierwsze z brzegu przykłady:
    http://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Szczepienia/MZ-od-2016-r-nie-bedzie-szczepien-przeciwko-polio-szczepionka-OPV,155009,1018.html
    http://www.medscape.com/viewarticle/866405

  29. karroryfer:
    ale ty czytasz to, co napisane w linkach co podales?
    To ja zacytuje:
    Oba typy szczepionek indukują produkcję przeciwciał, które zapobiegają przedostaniu się wirusów do ośrodkowego układu nerwowego i wywołaniu zachorowania, jednak – jak informuje NIZP-PZH na swoich stronach – szczepionka OPV, dzięki indukcji tzw. odporności jelitowej, czyli stymulacji produkcji przeciwciał w nabłonku jelit, lepiej zapobiega przenoszeniu się wirusa pomiędzy ludźmi.

    Jak wyjaśniła Korbasińska, w przypadku szczepionki IPV żywy wirus polio nie dostaje się do środowiska, z czym mamy do czynienia w przypadku szczepienia OPV. Z tego powodu zdecydowano o zaprzestaniu szczepień szczepionką OPV

    Czy tutaj jest gdzies o tym, ze ktoras z tych szczepionek nie przeszla wymaganych badan klinicznych, ze jest nieskuteczna czy ze ma jakies potworne skutki uboczne?

    Co do drugiego linka to bardzo poprosze copy-and-paste tekstu, bo przy probie klikania wyswietla mi sie strona z loginem i nic wiecej.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d bloggers like this: